Czy na pewno mijająca kadencja jest sukcesem Burmistrza?

Właśnie ogłoszono „Sukces Mijającej Kadencji”. Na stronie miasta czytamy że, „miejsca przyznawano włodarzom” i w przygotowanym zestawieniu burmistrz odebrała wysoką trzecią nagrodę, wśród włodarzy gmin miejskich do 30 tys. Ranking przygotowało Pismo Samorządu Terytorialnego „Wspólnota”. Zainteresowały mnie wskaźniki jakie wzięto pod uwagę i metoda obliczenia rankingu oraz co faktycznie było oceniane: samorząd czy praca włodarzy. Zapytałem autorów i dostałem odpowiedź, jakimi kierowano się kryteriami.

Wskaźnik końcowy „sukces kadencji” powstał po zsumowaniu „sukcesów cząstkowych” obliczanych za pomocą tzw. ”metody odległości od wzorca”. Czyli np. gmina która ma najmniejszy wskaźnik bezrobocia lub najwyższy odsetek osób korzystający z kanalizacji ( co jest wartościami najbardziej pożądanymi ) zajmuje 1 miejsce i jest to wzorzec dla reszty. Czyli wzorzec nie jest wyznaczany arbitralnie, a stanowi go najlepsza wartość zmiennej występująca w danej populacji.

Wzięto pod uwagę 16 zmiennych w 4 obszarach: finansowym, ekonomicznym, infrastrukturalnym i edukacyjnym. Oto one:

Obszar finansowy i ekonomiczny:

  1. Zamożność per capita w przeliczeniu dochodów budżetowych na 1 mieszkańca, wzięto pod uwagę lata 2009-2013
  • dochody PIT i CIT od mieszkańców – ponad 50% naszego przychodów budżetowych
  • subwencja oświatowa 30%
  • podatki od nieruchomości, PCC, wpływy z kart podatkowych, opłaty za zużycie wody i kanalizacji, zadania zlecone, opłata za przedszkole – ponad 15%
  • dochody z dotacji europejskich i mienia gminy oraz innych źródeł zewnętrznych – w 2010r. -2,69% i 2013 -2,45%

Burmistrz poprzez swoją politykę i sposób zarządzania ma wpływ na dochody tylko z mienia gminy jak i środki pozyskane.

  1. Potencjalne dochody własne bieżące wraz z udziałami w podatkach centralnych per capita (czyli pomniejszone o dochody majątkowe, które maja charakter incydentalny, nie świadczą o wzroście zamożności) zmiana w latach 2009-2013
  • Struktura dochodów jest identyczna jak, w punkcie 1, za wyjątkiem przeliczenia na 1 mieszkańca.
  1. Udział bezrobotnych zarejestrowanych w liczbie ludności w wieku produkcyjnym ogółem (w%) zmiana w latach 2009-2013
  • nie ma wielu bezrobotnych, w naszym mieście (w dodatku ich liczba wzrosła) i nie powstało wiele miejsc pracy na skutek prowadzenia aktywnej polityki samorządu. Chyba, że za pracodawcę uznamy … sam urząd i jednostki podległe.

Ocenę wpływu Burmistrza na ten czynnik pozostawiam bez komentarza.

  1. Prywatne podmioty gospodarcze nowo zarejestrowane w REGON na 1000 mieszkańców (suma nowych firm zarejestrowanych w latach 2009-2013)
  • czy faktycznie na to ma wpływ Burmistrz naszego miasta?
  1. Udział nowo-zarejestrowanych innowacyjnych podmiotów gospodarczych (przemysły wysokiej i średnio-wysokiej techniki oraz usługi high-tech) w ogóle podmiotów gospodarczych nowo-zarejestrowanych (suma 2009-2013, udział w%)
  • patrz punkt wyżej.
  1. Dochody budżetów samorządowych z tytułu udziału w podatku dochodowym od osób fizycznych per capita – zmiana w latach 2009-2013
  • czynnik, na który w żadnym stopniu nie ma wpływu nasz Burmistrz.
  1. Dochody budżetów samorządowych z tytułu udziału w podatku dochodowym od osób prawnych per capita – zmiana w latach 2009-2013
  • jak wyżej. Zapisy o wspieraniu przedsiębiorczości w Podkowie Leśnej w różnych dokumentach strategicznych są martwe. Dochody z tytułu CIT maleją.

Wskaźniki te świadczą przede wszystkim o zamożności i operatywności mieszkańców miasta.

Obszar infrastrukturalny:

8.  Wydatki finansowane ze środków unijnych w latach 2011-2013 (w          zł per capita

W rankingu zajmujemy niechlubną pozycję 567 na 575 wszystkich małych miast. http://www.wspolnota.org.pl/uploads/media/ranking_srodki_unijne_miasta_inne.pdf

  1. Powierzchnia użytkowa mieszkań oddanych do użytkowania na 1000 mieszkańców (suma 2009 -2013)
  • Czy Burmistrz ma wpływ na wielkość budowanych przez nas domów?
  1. Odsetek ludności korzystającej z oczyszczalni ścieków – zmiana w latach 2009-2013
  • budowę sieci kanalizacyjnej w Podkowie rozpoczęto w 1997 r. a zakończono w 2008 roku, od tego czasu 100% jest objętych zasięgiem sieci.

Czy jest to sukces tej kadencji?

  1. Odsetek ludności korzystającej z kanalizacji – zmiana w latach 2009-2012
  • jw.
  1. Odsetek ludności korzystającej z sieci gazowej – zmiana w latach 2009-2012
  • istnienie sieci gazowej zawdzięczamy społecznemu zaangażowaniu mieszkańców Podkowy w latach 80 i 90.
  1. Ścieżki rowerowe (w km na 10 tys. km kwadratowych powierzchni) 2013
  • nie wybudowano ani kawałka ścieżki rowerowej.

Jest to jedyna pozycja, na którą obecna Burmistrz ma faktyczny wpływ.

Obszar edukacyjny:

14. Wyniki sprawdzianu na koniec szkoły podstawowej – zmiana w latach 2009-2013
15. Edukacyjna Wartość Dodana w szkołach gimnazjalnych w okresie 2011-2013
16. Odsetek dzieci objętych wychowaniem przedszkolnym w wieku 3-5 lat – zmiana w latach 2009-2013

  • Rodzice uczniów szkoły samorządowej najlepiej wiedzą jak dużą rolę w kształceniu ich pociech odegrała obecna Burmistrz miasta,
  • do zwiększenia miejsc w przedszkolach Burmistrz się nie przyczyniła. Możemy podziękować niżowi demograficznemu i strukturze wiekowej naszej społeczności.

Jak Państwo widzą wybrane wskaźniki rozwojowe które omawiam powyżej, składające się na „Sukces kadencji” w przypadku Podkowy Leśnej nie są najwłaściwsze do oceny faktycznego wpływu burmistrza na rozwój miasta. Opisują poziom naszego życia, a większość wysokich pozycji rankingowych zawdzięczamy mieszkańcom i poprzednim władzom. Niestety, to na co mogła mieć i powinna mieć wpływ obecna władza – nie predysponuje naszego samorządu do miana wypracowującego sukces. Jest to nagroda dla mieszkańców, społeczności, poprzedników – całego samorządu za prace wykonaną wcześniej. Gdy chwalimy się nagrodą, dobrze mieć świadomość za co ona jest i kto tak naprawdę stoi za sukcesem.  

Pozwolę sobie zacytować fragment artykułu-komentarza do wyniku rankingu,  który otrzymałem od autora, prof. Swaniewicza, a  który to dopiero ukaże się na łamach czasopisma „Wspólnota”.
Byłoby nadmiernym uproszczeniem traktowanie pozycji w zestawieniu jako jednoznacznej oceny jakości działania włodarzy poszczególnych gmin
. Nie wszystko co się dzieje w gminie zależy od władz. Sporo zależy od warunków zewnętrznych, w znacznym stopniu niezależnych od działalności wójta, burmistrza czy radnych. Niektórzy mają szczęście znajdując się we właściwym miejscu we właściwym czasie, a innym tego szczęścia trochę brakuje. W nauce od dawna trwa spór, powstają wciąż nowe badania próbujące odpowiedzieć, które z czynników rozwoju lokalnego są ważniejsze. Czy są to czynniki wewnętrzne, te na które władze lokalne mają znaczący wpływ, czy może zewnętrzne związane z położeniem, czy wydarzeniami i decyzjami zapadającymi czasem w bardzo odległych miejscach.  Nie ulega jednak wątpliwości, że jakąś rolę odgrywają i te i tamte czynniki. Sprzyjające okoliczności czy korzystne położenie trzeba jeszcze umieć wykorzystać – jedni radzą sobie z tym lepiej, a inni gorzej – i tu jest duża rola do odegrania przez władze samorządowe. Ale najmądrzejsza nawet polityka lokalna może przynosić tylko ograniczone rezultaty w bardzo niesprzyjających okolicznościach zewnętrznych. Stąd też nie można powiedzieć, że gmina zajmująca pierwsze miejsce w rankingu ma najlepszego, a zajmująca ostatnie miejsce najsłabszego wójta.

Dla zainteresowanych polecam lekturę innego rankingu opublikowanego w lipcu br przez tą samą redakcję Wspólnoty, raportu „Najszybciej rozwijające się gminy w latach 2010-2014 http://www.curulis.pl/O_firmie/Raporty_badawcze.html, gdzie poddanych analizie zostało 2479 jednostek samorządu terytorialnego także w czterech wymiarach: gospodarczym, społecznym, infrastrukturalnym i finansowym. Autorzy raportu postawili sobie za cel wyłapanie włodarzy, którzy faktycznie, niezależnie od okoliczności wykazali się pozytywnym wpływem na swoim terenie.

Więcej ciekawych zestawień znajdziecie Państwo tutaj – http://www.wspolnota.org.pl/rankingi/

W podsumowaniu obecnej kadencji nasze miasto zajęło 2088 pozycję na 2479 jst. – http://www.curulis.pl/img/download/20140807_ranking_v14.pdf